Yayın İlkeleri

BİLİMSEL EKSEN DERGİSİ ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKASI

1. Genel Yayın Politikası ve Değerlendirme Süreci

·        Kapsam ve Dil: Bilimsel Eksen, yılda 2 (Haziran/Aralık) sayı yayımlanır, ulusal ve uluslararası düzeyde özgün bilimsel makalelere yer veren hakemli bir dergidir.

·        Çift Kör Hakemlik: Gönderilen tüm çalışmalar, yazar ve hakem kimliklerinin gizlendiği en az 2 bağımsız hakem tarafından değerlendirilir. Hakem görüşlerinin farklılık göstermesi durumunda üçüncü bir hakemin görüşüne başvurulur.

·        Açık Erişim Bildirimi: Bilimsel Eksen’de yayımlanan makaleler, yayın sürecinin hemen ardından çevrim içi olarak tüm okuyucuların ücretsiz erişimine sunulur. Makale kabulü, değerlendirmesi veya basımı için hiçbir aşamada yazarlardan ücret talep edilmez.

2. Kesin Telif Hakları ve Lisanslama Politikası: Telif uyuşmazlıklarının ve hukuki risklerin önüne geçmek amacıyla açık lisanslama ve devir mekanizması şu kurallara bağlanmıştır:

·        Telif Hakkı Devir Formu Zorunluluğu: Sisteme yüklenen her çalışmayla birlikte tüm yazarların ıslak imzasının olduğu Telif Hakkı Devir ve Çıkar Çatışması Beyan Formu yüklenmek zorundadır. Bu belge olmaksızın hiçbir makale ön kontrol aşamasını geçemez.

·        Lisans Modeli (Creative Commons): Dergide yayımlanan tüm içerikler Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı ile lisanslanır. Bu lisans; eserin ticari amaç haricinde, kaynak gösterilerek paylaşılmasına, çoğaltılmasına ve türevlerinin oluşturulmasına izin verir.

·        Yazarın Hakları: Yazarlar; patent, fikri mülkiyet ve ticari olmayan sunum/ders materyallerinde makaleyi kaynak göstermek kaydıyla kullanma haklarını saklı tutarlar. Ancak dergi, makalenin ilk yayım hakkına ve ticari/gayri ticari yayım platformlarında tek yetkili dağıtım haklarına sahiptir.

·        Üçüncü Taraf Materyalleri: Makalede kullanılan görsel, tablo, harita, grafik veya ölçek gibi üçüncü taraflara ait tüm materyaller için yazarların yazılı telif/kullanım izni alması ve bu izinleri makale gönderiminde sisteme eklemesi şarttır. İhlal durumunda tüm hukuki ve cezai sorumluluk münhasıran yazarlara aittir.

3. İntihal ve Benzerlik Politikası

·        Zorunlu Benzerlik Taraması: Her aday makale, hakem sürecine gönderilmeden önce lisanslı bir benzerlik tespit yazılımı ile taranır.

·        Benzerlik Eşiği: Kaynakça ve 8 kelimeden az alıntılar hariç tutulduğunda, benzerlik oranının en fazla %20 (tek bir kaynaktan en fazla %3-%5) olması gerekir.

·        Yaptırım: Kendi kendine intihal (self-plagiarism), veri fabrikasyonu veya haksız kopyalama tespit edilen metinler, hakem değerlendirmesine alınmaksızın doğrudan reddedilir.

4. Etik İlkeler ve Kurul İzni

·        COPE Standartları: Yayıncı, editörler, hakemler ve yazarlar COPE (Yayın Etiği Komitesi) kılavuzlarına uymakla yükümlüdür.

·        Etik Kurul Onayı Zorunluluğu: Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney gibi insan katılımcılar içeren her türlü araştırma için yetkili bir kurumdan Etik Kurul İzin Belgesi alınması zorunludur. Kurul adı, tarih ve sayı numarası makalenin ilk/son sayfasında ve yöntem bölümünde açıkça belirtilmelidir.

·        Yazarlık Hakkı: Bir çalışmada yazar olarak gösterilecek kişilerin; araştırmanın tasarımı, veri toplanması, analizi veya makalenin taslak olarak yazımı süreçlerine doğrudan katkı sağlamış olması zorunludur. Yazarın katkıda bulunmadığı çalışmaların  her türü ve hayalet yazarlık kesinlikle reddedilir.

5. Çıkar Çatışması ve Geri Çekme Politikası

·        Çıkar Çatışması Beyanı: Yazarlar, hakemler ve editörler; araştırma konusu veya finansal destekleyicilerle ilgili potansiyel tüm çıkar çatışmalarını beyan etmek zorundadır.

·        Düzeltme ve Geri Çekme (Retraction): Yayımlanan bir makalede etik dışı durum, sahtecilik, mükerrer yayın veya ciddi bilimsel hata tespit edilirse, editör kurulu COPE Geri Çekme İlkeleri çerçevesinde ilgili makaleyi gerekçesini kamuya açıklayarak geri çeker ve dijital kayıtlara "Geri Çekildi (Retracted)" ibaresi düşülür.